Thiết kế: Jo Nagasaka, Schemata Architects

Địa điểm: Fujisawa, Nhật Bản

Năm: 2025

----------------

Mô tả văn bản do các kiến trúc sư cung cấp. Đây là dự án thiết kế trụ sở chính mới cho Uchida Shōten, một nhà sản xuất phụ kiện kim khí có lịch sử 160 năm tại thành phố Fujisawa, tỉnh Kanagawa. Khu vực xung quanh vốn từng là Fujisawa-juku – trạm dừng chân thứ sáu sầm uất trên con đường Tōkaidō thời kỳ Edo, nơi từng san sát những quán trọ, tiệm trà và cửa hàng giao thương. Dấu ấn lịch sử ấy vẫn còn hiện hữu đâu đó, và bản thân khu đất này cũng mang đặc điểm điển hình của kiểu nhà phố (machiya) với hình dáng hẹp và dài sâu.

Vào thời Edo, do hệ thống thuế mặt tiền, nhiều ngôi nhà dọc theo con đường Tōkaidō cổ được xây dựng với mặt tiền tối giản nhưng kéo dài về phía sau. Những khu đất dài này được chia thành các phần trước, sau và tầng trên/dưới, mỗi phần đảm nhận một chức năng riêng biệt. Thông thường, phần phía trước giáp đường được dùng làm cửa hàng, còn phía sau là không gian sinh hoạt. Trên khu đất này cũng vậy, tòa nhà cũ vốn có văn phòng ở phía trước và cánh đồng ở phía sau. Tương tự, tại nhà chính của gia chủ đối diện đó, mặt tiền là cửa hàng, phía sau là kho hàng và tầng hai là nơi ở.

Ban đầu, yêu cầu đặt ra là cải tạo ngôi nhà chính lịch sử này để tìm kiếm những công năng mới, nhằm bảo tồn giá trị của nó cho tương lai. Tuy nhiên, do tòa nhà cũ của công ty phía đối diện đã xuống cấp nghiêm trọng, việc tái thiết cấp bách là cần thiết để đảm bảo an toàn trước các yếu tố như động đất. Do đó, chúng tôi đã ưu tiên xây dựng tòa nhà công ty mới, biến nơi đây thành một điểm tựa để thu hút mọi người tìm đến.

Dù xây dựng lại trụ sở, số lượng nhân viên vẫn không đổi, nên một tòa nhà có quy mô tương đương công trình cũ là vừa đủ. Vì vậy, lần này chúng tôi đã hình dung ra một công năng mới cho kiểu nhà phố machiya tại khu vực này: đặt không gian nghệ sĩ lưu trú (artist-in-residence) ở phía trước và văn phòng ở phía sau. Không gian lưu trú này sẽ dành cho mọi đối tượng sáng tạo – từ sinh viên đến những người đang đi làm, từ người Nhật đến người nước ngoài – để thực hiện các dự án sản xuất và triển lãm.

Với Uchida Shōten – một doanh nghiệp chuyên về thiết kế các bộ phận xây dựng – dù bản chất là ngành sản xuất nhưng công việc thường dễ rơi vào lối mòn. Chúng tôi hy vọng dự án này sẽ truyền cảm hứng cho những giá trị mới. Đồng thời, đây cũng là nơi mang lại sự kích thích văn hóa cho cư dân địa phương và tạo cơ hội để kết nối, giao tiếp.

Trong quá trình quy hoạch, để tối ưu hóa chi phí, cấu trúc tòa nhà được thiết kế dựa trên một hệ thống các khung đơn giản, tạo thành một chiếc "hộp" lớn bao trọn không gian. Không gian nghệ sĩ lưu trú phía trước đóng vai trò là lối vào và không gian sinh hoạt chung hàng ngày của công ty. Phía sau những cánh cửa chớp thường đóng kín là một không gian mà chúng tôi gọi là "nedoko" (chỗ nghỉ). Khu vực này được trang bị đầy đủ tiện nghi sinh hoạt như bồn rửa, nhà vệ sinh, phòng tắm và một gác lửng rộng rãi dẫn lên bằng cầu thang xoắn ốc. Đây là không gian mở dành riêng cho các nghệ sĩ, nhà thiết kế và sinh viên bên ngoài.

Khi đó, những cửa sổ hất (awning windows) ở mặt đứng phía Bắc mở ra đường phố như đang "thở", để hơi thở cuộc sống bên trong len lỏi ra ngoài. Điều này minh chứng cho một tòa nhà công ty không ngừng thay đổi, nuôi dưỡng những cuộc gặp gỡ và những mối kết nối mới.

Nguồn: Archdaily.com