Trong thiết kế nhà ở, việc nắm vững các thông số kỹ thuật của cầu thang là vô cùng quan trọng. Một hệ thống cầu thang đạt chuẩn cần đảm bảo được sự thoải mái cho bước chân, tính phong thủy và sự hài hòa với tổng thể không gian.
Chiều cao cầu thang (Floor-to-floor height)
Chiều cao cầu thang phụ thuộc trực tiếp vào chiều cao tầng của ngôi nhà. Tại Việt Nam, chiều cao tầng phổ biến thường dao động từ 3,4m đến 3,6m. Dựa vào con số này, kiến trúc sư sẽ tính toán số bậc sao cho phù hợp với quy luật Sinh - Lão - Bệnh - Tử (thường rơi vào các số lẻ như 17, 19 hoặc 21 bậc).
Độ dốc của cầu thang (Stair Slope)
Độ dốc được quyết định bởi tỷ lệ giữa chiều cao và chiều rộng bậc thang.
-
Độ dốc tiêu chuẩn thường nằm trong khoảng 33° đến 36°.
-
Công thức tính toán phổ biến là: 2h + b = 600-640mm (trong đó h là chiều cao bậc, b là chiều rộng bậc).
Kích thước các thành phần chi tiết
Để việc đi lại không bị hụt chân hay mỏi gối, bạn cần lưu ý các thông số "vàng" sau:
-
Chiều rộng thân thang: Đối với nhà phố, chiều rộng tối thiểu nên là 90cm để thuận tiện cho việc di chuyển và mang vác đồ đạc. Với nhà biệt thự, con số này có thể từ 1,2m đến 1,5m.
-
Chiều cao bậc thang (Riser): Lý tưởng nhất là từ 15cm đến 18cm. Nếu cao hơn 18cm, người già và trẻ em sẽ rất khó di chuyển.
-
Chiều rộng mặt bậc (Tread): Kích thước chuẩn là 25cm đến 30cm. Nếu mặt bậc quá nhỏ sẽ gây nguy hiểm vì chân không có điểm tựa vững chắc.
-
Chiều cao tay vịn (Balustrade height): Để đảm bảo an toàn, tay vịn nên có độ cao từ 90cm đến 110cm.
Kích thước chiếu nghỉ
Chiếu nghỉ là nơi dừng chân nghỉ ngơi trong quá trình di chuyển.
-
Cứ khoảng 11 bậc nên có một chiếu nghỉ.
-
Chiều rộng chiếu nghỉ không được nhỏ hơn chiều rộng của thân thang để tránh tạo nút thắt cổ chai.
Lưu ý về Gờ mặt bậc (Nosing)
Gờ mặt bậc là phần chìa ra của mặt bậc. Tuy nhỏ nhưng nó có tác dụng dẫn nước (nếu là thang ngoài trời) và tăng tính thẩm mỹ. Độ chìa ra tiêu chuẩn thường là 2cm.
Lời khuyên từ chuyên gia: Ngoài các thông số kỹ thuật, bạn đừng quên tận dụng khoảng không dưới gầm cầu thang để làm kho chứa đồ hoặc trang trí tiểu cảnh, giúp tối ưu hóa diện tích cho ngôi nhà.
